Kolonoskopi korkulu rüyanız olmasın!

Hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, obezite ve sigara gibi faktörler, dünyada kanser vakalarında kadınlarda 2. erkeklerde 3. sırada yer alan kalın bağırsak kanserine neden oluyor. Oysa zamanında ve düzenli yaptırılan kontroller ile erken teşhis sayesinde önlem almak mümkün… Kanser dâhil birçok bağırsak hastalığının teşhisinde önemli bir yer tutan kolonoskopi hakkında işte bilinmesi gerekenler...

Kolonoskopi, ucunda ışık kaynağı ve kamera olan bir görüntüleme yöntemidir. Hem tanısal hem de tedavi edici bir işlem olan kolonoskopi, alanında uzman hekimler tarafından gelişmiş bir hastanede uygulandığında güvenli ve konforlu bir uygulamadır. 

Kimler ne kadar sıklıkla kolonoskopi yaptırmalı?

Kolonoskopi, kalın bağırsak kanserinin tespiti, yok edilmesi ve önlenmesinde kullanılan en etkili yöntemdir. Bu yöntem sayesinde kolon kanserinin tespit edilme oranı%95'e yükselirken, iyi huylu, küçük tümörlerin yani poliplerin kansere dönüşmeden yok edilmesi sağlanabiliyor.

50 yaşının üzerindeki erişkinlere; şikâyeti olmasa bile beş yılda bir kolonoskopi önerilmektedir. Yılda bir kez ise rektal muayene ve gaitada gizli kan testi yapılmalıdır. Ailesinde kolon kanseri olanlarda, kolonoskopik taramaya başlama yaşı 10 yıl önceye alınmalıdır. Polip tespit edilen hastaların; çok sıkı kontrol altında tutulmaları gerekmektedir. Polipi olanlara; senede bir kez kolonoskopi yapılmalıdır.

Eğer polip kaybolduysa bu test, üç senede bir tekrarlanmalıdır. Uzun süre devam eden kabızlık/ishal, dışkıda kan, karın ağrısı ile birlikte kilo kaybı veya demir eksikliğine bağlı kansızlık tespit edilmesi durumunda kolonoskopi yaptırılmalıdır. Bunun yanı sıra ne kadar sıklıkla bir kolonoskopi yaptırılması gerektiği bir önceki kolonoskopide tespit edilen bulgulara göre değişiklik gösterebilir.

Kolonoskopi öncesinde nelere dikkat etmek gerekir?

Son gün ishal yapıcı ilaçlar verilerek bağırsakların tamamen boşalması sağlanır. Aynı zamanda hastanın bir ya da iki gün öncesi sadece sıvı diyet uygulayarak bol miktarda sıvı alması gerekir. 

Kolonoskopi işlemi nasıl yapılır?

Kolonoskopi genel olarak 20–40 dakikada tamamlanan bir işlemdir ancak süresi hastalara göre değişiklik gösterebilir. Hastalar acil durumlar dışında, bağırsak temizliği yapılmış olarak kabul edilirler. Hastalara gerekli ilaçları damardan verebilmek için damar yolu açılır. Damar yolundan verilen bu ilaç etkisiyle, kolonoskopi işlemi sırasında hastanın gevşemesi ve ağrı hissetmemesi sağlanır. Verilen ilaçların etkisi ile hasta uyku haline geçer. Çok zorunlu olmadıkça tam bir anestezi uygulanmaz. Kolonoskopi sonrasında hasta hastanede vital fonksiyonları (nabız, solunum, şuur) yerine gelene kadar kısa süreli tutulur daha sonra evine gidebilir.

Kolonoskopiden sonra…

Kolonoskopiden sonra evde 3-4 saat istirahat önerilir. İşlemden sonraki günlerde normal diyete dönerek yemek yenilebilir. Ancak kolonoskopinin yapıldığı gün gaz şikâyeti olabilir, bu nedenle gaz yapan besinlerin yenmemesi gereklidir.